این نوشتار به روش تحلیلی و توصیفی، امکان و منشأ مسئولیت اخلاقی در نظریه خودگروی را بررسی می کند. خودگروی اخلاقی نظریه ای هنجاری است که با تأکید بر ارزش های خودگرایانه، انسان را صرفاً مسئول تأمین منافع شخصی می داند. یعنی آدمی باید به دنبال بیشترین خیر برای خود و فارغ از دیگران باشد. از جمله مسائلی که این نظریه در تبیین و توجیه با آن مواجه است مسئله «دیگری» و «مسئولیت اخلاقی» در قبال دیگران است؛ «دیگری» موضوعی جدی است و بسیاری از ارزش های اخلاقی در پیوند با دیگران ارزش و معنا پیدا می کند. نگاه خودگرایانه، به بی ارزشی اخلاق اجتماعی و نگاه ابزاری به دیگران می انجامد. انسان خودگرا برای ارضای لذت و شادکامی شخصی و تأمین رضایت خویش مسئولیت پذیر است و این نگاهی ابزاری و غیراصیل به مسئولیت اخلاقی در قبال دیگران است. هرچند امکان مسئولیت اخلاقی، در قبال خود یا مسئولیت اخلاقی غیراصیل در قبال دیگری، در این نظریه وجود دارد اما این تبیین موجب محاسبه گری و استفاده ابزاری از دیگران می شود.

زمینه مسئولیت اخلاقی به دلیل جایگاه برجسته ای که در زندگی فردی و اجتماعی دارد، یکی از مهم ترین مسائل حوزه اخلاق تلقی می گردد. مسئولیت اجتماعی هم که ذیل مسئولیت اخلاقی تعریف می شود، دارای چنین اهمیت و جایگاهی خواهد بود. اما آنچه به طور معمول در مباحث مسئولیت مورد توجه قرار می گیرد، اراده انسانی است. اغلب مسئولیت را مبتنی بر اراده آزاد می دانند. در فهم متعارف نیز کسی را که مجبور و فاقد اختیار باشد، نمی توان مسئول دانست. به همین جهت بحث از مسئولیت و اراده انسان، به شدت به هم وابسته بوده و حتی منکران مسئولیت، نبود اراده را به عنوان دلیل مدعای خود ذکر کرده اند. از سوی دیگر هر تعریفی از اراده ناگزیر به بحث جبر مربوط بوده و به آن وابسته است. در مقابل اراده آزاد انسان، اقسام گوناگونی از جبر مطرح می شود که جبر اجتماعی، یکی از این موارد است. دیدگاه هایی که در تبیین نهایی امور، شرایط اجتماعی را تعیین کننده دانسته و جایگاهی برای انسان و اراده او در نظر نمی گیرند، قائل به جبر اجتماعی هستند. با توجه به این مسائل، سوال اصلی پژوهش، نسبت مسئولیت اخلاقی و اجتماعی با جبر اجتماعی است. نتیجه گیری دیدگاه های جبر گرایانه، با نادیده گرفتن و یا حداقلی تعریف نمودن اراده انسان، مسئولیت اخلاقی را به عنوان بخش مهمی از زندگی فردی و اجتماعی ما، نادیده می گیرند. چنین اتفاقی پیامدهای گسترده ای برای زندگی فردی و اجتماعی ما خواهد داشت.

زمینه: رعایت اصول اخلاقی و مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها در کنار رعایت قوانین، می تواند به افزایش ارزش شرکت و عملکرد مالی مطلوب تر منجر گردد. هدف این پژوهش نیز بررسی اثر ارزش های اخلاقی، هویت اجتماعی و ایدئولوژی اخلاقی بر مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت می باشد. روش: پژوهش حاضر از منظر روش اجرای پژوهش، توصیفی-پیمایشی و به لحاظ هدف کاربردی می باشد. جامعه مورد بررسی شامل حسابداران، حسابرسان و مدیران مالی در سال 1399 می باشد. با استفاده از پرسشنامه های استاندارد و انتشار آن ها نسبت به گردآوری داده ها اقدام گردید که تعداد 150 نفر در این پژوهش شرکت کرده و به پرسشنامه ها پاسخ دادند. جهت بررسی پایایی پرسشنامه ها از معیار آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شد و نهایتاً برای تحلیل داده ها در قالب 4 فرضیه، از روش معادلات ساختاری SEM و نرم افزار Smart PLS بهره برده شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که ارزش های اخلاقی اثری مثبت بر مسئولیت پذیری اجتماعی دارد. همچنین نتایج حاکی از اثر مثبت هویت اجتماعی بر مسئولیت پذیری اجتماعی می باشد. درنهایت نتایج آزمون فرضیه ها اثر مثبت آرمان گرایی و اثر منفی نسبی گرایی بر مسئولیت پذیری اجتماعی را تأیید نمود. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که هویت فردی و جمعی (سازمانی) متشکل از ارزش ها و عقاید افراد و نیز جهت گیری اخلاقی متناسب با ارزش های اخلاقی شرکت، علاوه بر تقویت احساس رضایتمندی و تعهد حرفه ای، می تواند مسئولیت پذیری افراد را نسبت به ذینفعان تحکیم بخشد.

زمینه: رعایت اصول اخلاقی و مسیولیت پذیری اجتماعی شرکت ها در کنار رعایت قوانین، می تواند به افزایش ارزش شرکت و عملکرد مالی مطلوب تر منجر گردد. هدف این پژوهش نیز بررسی اثر ارزش های اخلاقی، هویت اجتماعی و ایدیولوژی اخلاقی بر مسیولیت پذیری اجتماعی شرکت می باشد. روش: پژوهش حاضر از منظر روش اجرای پژوهش، توصیفی-پیمایشی و به لحاظ هدف کاربردی می باشد. جامعه مورد بررسی شامل حسابداران، حسابرسان و مدیران مالی در سال 1399 می باشد. با استفاده از پرسشنامه های استاندارد و انتشار آن ها نسبت به گردآوری داده ها اقدام گردید که تعداد 150 نفر در این پژوهش شرکت کرده و به پرسشنامه ها پاسخ دادند. جهت بررسی پایایی پرسشنامه ها از معیار آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شد و نهایتا برای تحلیل داده ها در قالب 4 فرضیه، از روش معادلات ساختاری SEM و نرم افزار Smart PLS بهره برده شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که ارزش های اخلاقی اثری مثبت بر مسیولیت پذیری اجتماعی دارد. همچنین نتایج حاکی از اثر مثبت هویت اجتماعی بر مسیولیت پذیری اجتماعی می باشد. درنهایت نتایج آزمون فرضیه ها اثر مثبت آرمان گرایی و اثر منفی نسبی گرایی بر مسیولیت پذیری اجتماعی را تایید نمود. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که هویت فردی و جمعی (سازمانی) متشکل از ارزش ها و عقاید افراد و نیز جهت گیری اخلاقی متناسب با ارزش های اخلاقی شرکت، علاوه بر تقویت احساس رضایتمندی و تعهد حرفه ای، می تواند مسیولیت پذیری افراد را نسبت به ذینفعان تحکیم بخشد.

زمینه: با توجه به پیشرفت های علمی صورت گرفته طی سال های اخیر حضور کتابداران در فضای مجازی به امری اجتناب ناپذیر تبدیل شده است. اما با توجه به ماهیت متغیر و کمتر شناخته شده فضای مجازی در مباحث حوزه اخلاق حرفه ای در کتابداری و اطلاع رسانی، کمتر پژوهشی به صورت تخصصی وظایف اخلاقی کتابداران را در فضای مجازی مورد بحث قرار داده است. از این رو مقاله حاضر با بررسی ادبیات مربوطه، مسوولیت های اخلاقی کتابداران را در فضای مجازی مورد بحث قرار داده است.نتیجه گیری: مرور مطالعات موجود نشان می دهد که امروزه اخلاق و فناوری به مثابه دو بال تکامل در کتابخانه های موجود در فضای مجازی هستند. این گونه کتابخانه ها که با عنوان کتابخانه دیجیتالی شناخته می شوند، به علت نو ظهور بودنشان، در مباحث حوزه اخلاق حرفه ای در کتابداری کمتر پژوهشی به صورت تخصصی آنها را مورد بحث قرار داده است. به همین خاطر این پژوهش با بررسی مسوولیت های اخلاقی کتابدارانی که در این کتابخانه ها به فعالیت مشغولند و با عنوان کتابدار دیجیتالی شناخته می شوند در سه سطح فردی، شغلی، و سازمانی سعی کرده است کتابداران دیجیتالی را در روند اخلاقی گرایی هر چه بیشتر مراکز خود یاری دهد و زمینه آشنایی با اخلاق فناوری اطلاعات را در این زمینه بیش از پیش فراهم کند.

زمینه یکی از عوامل اصلی شکل دهی مسیولیت پذیری اجتماعی و مدیریت سود، نیت اخلاقی حسابرسان می باشد. رفتار اخلاقی می تواند منجر به رفتارهای متفاوتی از سوی مدیران در مورد مدیریت سود گردد. از این رو هدف تحقیق حاضر بررسی و تجزیه و تحلیل ارتباط بین جو اخلاقی، مسیولیت پذیری اجتماعی و مدیریت سود است. روش روش تحقیق استفاده شده در این تحقیق، روش توصیفی-پیمایشی از نوع کاربردی و همبستگی است. جامعه آماری تحقیق روسای حسابداری، مدیران مالی و معاونان مالی و اقتصادی شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و حجم نمونه آماری مورد استفاده در تحقیق حاضر از طریق جدول مورگان 196 نفر در سال 1395 و به روش نمونه گیری طبقه ای متناسب می باشد. ابزار تحقیق پرسشنامه استاندارد برگرفته از تحقیقات قبلی است. همچنین آزمون فرضیه ها از روش های همبستگی و مدل رگرسیون با استفاده از نرم افزار Spss و مدل سازی معادلات ساختاری انجام شده است. یافته ها یافته ها نشان می دهد جو اخلاقی خود خواهانه، دلسوزانه و نظام مند اثر مستقیم و معناداری بر حمایت حسابداران از ضوابط اخلاقی و مسیولیت اجتماعی دارد. از طرفی دیگر قضاوت های اخلاقی حسابداران در خصوص مدیریت سود با نیت و رفتار اخلاقی آنها رابطه معنادار و مثبت دارد. نتیجه گیری این نتایج بر اهمیت جو اخلاقی سازمان در پیشبرد اهداف برنامه های مسیولیت اجتماعی توسط حسابداران تاکید می کند و قضاوت حسابداران در مورد مدیریت سود مستقیما با نیت اخلاقی آنان رابطه دارد.

این مقاله ارتباط بین ایدئولوژی های اخلاقی و مسوولیت پذیری اجتماعی را با عدم تقارن اطلاعاتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بررسی می کند. در این پژوهش برای سنجش ایدئولوژی های اخلاقی و مسوولیت پذیری اجتماعی به ترتیب از پرسشنامه های استاندارد سنجش موقعیت اخلاقی فورسیث (1980) و سینگاپکدی استفاده شده است. همچنین برای سنجش متغیر عدم تقارن اطلاعاتی از فاصله قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام به کار رفته است. در این پژوهش 50 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مورد بررسی قرار گرفته است. جهت آزمون فرضیه های پژوهش و بررسی تحلیل نتایج مدل از رگرسیون خطی چند متغیره و نرم افزار EViews 6 استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد بین مسوولیت پذیری اجتماعی و عدم تقارن اطلاعات رابطه وجود ندارد. همچنین در بین مولفه های ایدئولوژی اخلاقی، نسبی گرایی و عدم تقارن اطلاعات رابطه مثبت و معنی دار با هم دارند ولی ایده آل گرایی رابطه ای با عدم تقارن اطلاعات ندارد.

امروزه برای حل مشکل انتشار گازهای گلخانه ای، رژیم حقوقی تغییرات آب وهوایی، شامل کنوانسیون ساختاری، پروتکل کیوتو و توافق پاریس با تعهداتی در راستای کاهش تدریجی انتشار این گازها شکل گرفته است. به دلیل فقدان قواعد خاص در زمینه مسئولیت بین المللی در این رژیم، حقوق عام مسئولیت بین المللی بر هرگونه نقض تعهدات معاهده ای و جبران خسارت مربوطه قابلیت اعمال دارد. مسئله این است که آیا این حقوق عام از کارآمدی لازم در حوزه تغییرات آب و هوایی برخوردار است؟ این نوشتار نشان می دهد حقوق عام مسئولیت دولتی در زمینه قابلیت انتساب، به دلیل عدم وجود قطعیت در سببیت، قادر به اثبات انتساب نیست و به دلیل فقدان تعهد در زمینه ممنوعیت مطلق انتشار گازهای گلخانه ای، ناتوان از اثبات نقض تعهد است. همچنین، نظام مذکور به دلیل خروج موضوعی مسئله خسارت از معاهدات مربوطه، بالأخص در توافق پاریس، قادر به حل مسئله جبران خسارت نیز نیست. لذا مسئولیت بین المللی دولت در زمینه تغییرات آب و هوایی با ناکارآمدی در ایفاء کارکردهای خود مواجه است. برای جبران این ناکارآمدی، روندهای اخیر به سمتی است که در کنار مسئولیت حقوقی دولت ها، به تدریج مسئولیت اخلاقی آن ها با محوریت کاهش مصرف انرژی نیز مورد توسل واقع می شود.